10:38 | 09/06/2014

Bước sang tuổi 90 tuổi vào ngày 18/7, cựu Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela đã trải qua nhiều cung bậc thăng trầm của cuộc sống cũng như sự nghiệp chính trị. Ông đã giải phóng đất nước Nam Phi khỏi chế độ phân biệt chủng tộc, chế độ áp bức bóc lột, theo cách của riêng mình.

1. Biết chế ngự nỗi sợ hãi và tạo hứng khởi cho người khác

Vào năm 1994, trong chiến dịch tranh cử tổng thống của mình, ông Mandela đã lên một chiếc máy bay nhỏ để bay tới Natal thực hiện bài diễn văn trước những người ủng hộ mình. Chuyến bay của ông đã gặp sự cố trước khi hạ cánh 20 phút, mọi người trên khoang bắt đầu hoảng loạn. Điều duy nhất giúp họ bình tĩnh trở lại là khi họ nhìn về phía Mandela đang ung dung đọc báo như không có chuyện gì xảy ra. Máy bay đã buộc phải hạ cánh khẩn cấp và mọi chuyện đã diễn ra một cách suôn sẻ. Mãi sau khi đã xuống tới sân bay, ông mới nói rằng: “Lúc đó tôi thật sự khiếp sợ”.
Ông Mandela cũng thú nhận về nỗi sợ hãi của mình trong suốt quãng thời gian bị giam trong phòng tối, khi đứng trước toà án ở Rivonia và khoảng thời gian bị cầm tù ở Đảo Robben, Nam Phi.
Ông từng nói: “Tất nhiên là tôi thấy sợ hãi. Tôi không thể nói rằng mình dũng cảm và tôi có thể đánh bại cả thế giới. Điều đó là phi lý. Tuy nhiên, là một người lãnh đạo, bạn không thể để cho mọi người biết về nỗi sợ hãi của mình. Bạn luôn phải là người đi đầu”.
Đó chính là bài học ông đã đúc kết được: giả vờ và hành động như mình không sợ hãi, đồng thời giúp người khác chế ngự nỗi sợ. Các bạn tù của Mandela cho biết, mỗi khi nhìn thấy ông kiêu hãnh và hiên ngang đi dạo qua các khoảng sân của nhà tù Đảo Robben họ đều cảm thấy vững tin hơn. Ông biết ông là mẫu hình của người khác, điều đó đã tiếp cho ông sức mạnh để vượt qua mọi nỗi sợ hãi của chính mình.

2. Nhìn xa trông rộng – Luôn hướng về phía trước

Năm 1985, nhà lãnh đạo lỗi lạc của Nam Phi đã phải trải qua một ca phẫu thuật. Khi ông trở lại nhà tù, lần đầu tiên trong vòng 21 năm, ông đã bị giam cách ly với các người bạn của mình. Các bạn tù của ông đã phản đối điều này. Tuy nhiên, ông đã nói với những người bạn tù của mình rằng: “Hãy chờ đợi, hỡi những người anh em. Có thể điều tốt đẹp sẽ đến từ đây”.
Điều tốt đẹp đó chính là việc Mandela tự sắp xếp các cuộc đàm phán với chính phủ phân biệt chủng tộc Nam Phi. Khi ông đề xuất đàm phán với chính phủ này, rất nhiều người đã cho rằng ông sẽ thất bại, rằng đó là một ý nghĩ không tưởng. Thế nhưng, Mandela vẫn tràn đầy lạc quan và quyết tâm thuyết phục Đại hội Dân tộc Phi (ANC) về ý tưởng này. Ông đã đến gặp từng đồng chí của mình trong tù để giải thích với họ về những gì ông đang làm. Với những lời thuyết phục điềm đạm và thật tâm, ông đã lôi kéo họ đứng về phía mình.
Đối với Mandela, đàm phán là một mưu kế chứ không phải nguyên tắc. Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, ông đã luôn tạo ra sự khác biệt này. Nguyên tắc kiên định của ông là lật đổ chế độ phân biệt chủng tộc và giành lại cho mỗi người dân một lá phiếu bầu cử. Ông là một nhà duy tâm thực tế nhất.
Nhận xét về cựu Tổng thống Nam Phi, ông Ramaphosa, từng là Tổng thư ký Đại hội Dân tộc Phi (ANC), sau này là lãnh đạo quyền lực của Liên đoàn Thợ mỏ Quốc gia, nói: “Mandela là một nhà lãnh đạo lỗi lạc. Ông ấy luôn nghĩ trước chúng tôi. Ông ấy có khả năng nhìn xa trông rộng. Ông ấy không chỉ nghĩ về những gì sẽ xảy ra trong ngày, trong tuần, trong tháng mà hàng thập kỷ. Ông ấy nắm trong tay lịch sử và biết trước được kết quả của hành động. Điều quan trọng là làm thế nào để sớm đạt được thành công."

3. Dẫn dắt từ phía sau - đặt người khác lên phía trước

Mandela thích hồi tưởng lại thời trẻ thơ của mình, nhớ lại những buổi chiều thong dong chăn thả gia súc. “Bạn biết đấy. Bạn chỉ có thể chỉ đạo chúng từ phía sau”.
Khi còn là một cậu bé, Mandela chịu ảnh hưởng lớn từ tộc trưởng Jongintaba, người nuôi dưỡng ông khôn lớn. Khi tộc trưởng tổ chức các cuộc họp bản, những người đàn ông trong bản thường ngồi thành một vòng tròn. Và chỉ sau khi tất cả đã bàn bạc xong hết, tộc trưởng mới lên tiếng. Từ đó Mandela đã nhận ra rằng: Nhiệm vụ của người lãnh đạo không phải là bảo người khác làm gì mà là dẫn dắt họ đi tới sự nhất trí đồng lòng. Ông thường nói: “Lãnh đạo không nên tham gia vào cuộc tranh luận quá sớm”.
Khi tổ chức bất cứ cuộc thảo luận nào, ban đầu ông thường ít khi tham gia vào cuộc tranh luận mà đơn giản chỉ lắng nghe. Cuối cùng khi mọi người đã ngừng tranh luận, ông mới từ tốn tổng kết ý kiến của từng người và sau đó mới nói lên ý kiến và hướng đi của mình nhưng không hề áp đặt. Theo ông: “Nhà lãnh đạo khôn ngoan là người biết thuyết phục người khác hành động theo hướng chỉ đạo của mình nhưng phải làm cho họ nghĩ rằng đó chính là ý tưởng của họ”

4. Thấu hiểu kẻ thù

Trở lại những năm 1960 khi Mandela bắt đầu học tiếng Hà Lan được sử dụng ở Nam Phi, một thứ ngôn ngữ của người Nam Phi da trắng, những người lập nên chế độ phân biệt chủng tộc. Đồng chí của ông trong ANC đã chỉ trích ông vì điều này. Tuy nhiên, ông lập luận rằng ông muốn hiểu thêm về tầm nhìn thế giới của những người Nam Phi gốc Âu vì ông biết rằng một ngày nào đó ông sẽ chiến đấu hoặc đàm phán với họ, hoặc một ngày kia số mệnh của ông sẽ gắn với họ.
Chiến lược của ông mang hai ý nghĩa: bằng việc nói được ngôn ngữ của kẻ thù, ông có thể hiểu được điểm mạnh và cả điểm yếu của họ, theo đó sẽ lập nên kế sách đấu tranh. Việc đó cũng giúp ông “lấy lòng” được kẻ thù. Tất cả đối thủ đều rất ấn tượng khi thấy Mandela sẵn sàng nói ngôn ngữ của họ cũng như những am hiểu của ông về lịch sử của dân tộc Nam Phi gốc Âu. Không chỉ có thế, ông còn am hiểu cả môn thể thao yêu thích của đối phương.

(Còn nữa)
Thư viện ảnh
 Bản quyền © 2017